Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.

Kasarilínan ning Pilipínas

óréni réng mengapaliári king aldó ning 12 Úniu ning banuang 1899 kéti king Ángeles a mísúlat king Kapampángan a meyángú king diaryung La Independencia (1899), king libru nang Mariano Henson (1948), king átípun nang istóriang balen Domingo Antonio (1953) at Dan H. Dizon iniang 1970s-80s. Iti sinulat nang Mike Pangilinan:

12 ning Úniu ning 1899 – Ing múmúnang díling Kapagmasusián na ning Kayaldáwan ning Kasarilínan ning Pilipínas a meganap king Matuá rang Balé ding Pámintuan, Balén ning Ángeles

Ing minúnang díling kapagmasusian na ning kayaldáwan ning pángapasiag ning Kasarilínan ning Pilipínas méganap ya kéti king Ángeles iniang ka-12 ning Úniu ning banuang 1899.
King ábak a ita, óras ning alas 7:00, mig-mísa ya i Ámung Vicente Lápuz king kilual ning Pisambang Maragul (mísa de campáña) nung nú tínágun la ri Presidénte Emilio Aguinaldo, ding keyang generáles at ding ukbú rang 2000 katáwu at ding malugud nang memalén ning Ángeles. Kínapmú ya ing pisamban.
Kaibat ning mísa, migsalítá ya i Aguinaldo king Amánung Castílâ nung nú ginísing nó kapanamdáman ding mémalén king karélang pámalsintá king balén at pakamal king katimawan. Séganan dé iti ning masiglang “Viva!” para king presidénti, ding ukbu, at ing independéncia.
Bándang alas 8:00 ning ábak, migmúlá ya ing limbun ó paráda da ring ukbú na ning republika a pémuntúkan da ri Gen. Gregorio del Pilar at Gen. Manuel Tinio. Ménibat ya iti king pláza na ning Talimunduk (Lourdes) at dírútan dé ing mabílug a balén, kambé da ring mósicos a ibat king balén ning Magálang, Pórak ampóng Santa Rita.
Kambé da ring caballeros nang talacumit na ning Presidénti ilá pin ding ukbú da ri Lacuña at Morales, at pati ná ing Regimento de Zambales nang Col. Manálang at ding Batallón de Ángeles nang Col. Don Galicano Valdes.
Bandang alas 10:00 ning ábak, tinúlid dé ring ukbung mágparáda ing watáwat na ning Pilipínas king Balé rang Matua ding Pámintuan nung nú ya migsídduan ing Presidénti bílang keyang Capitania General. Kéni la migpresentang armas ding ukbú na ning republika kábang makatandó ya at makasalúdu karéla ing Presidénti ning Pilipínas. Manibat kéni, tínaglus nó king Cuartel General king matuang Tribunal ning Ángeles báng isínup dé karin ing bandéra ning Pilipínas at ding armas da ring káwal at saká nó tínaglus king pátiu na ning Pisamban Maragul nung nú makapanáya karéla ing métung a maragul a tawû a linútú da para karéla ding memalén ning Ángeles.
Migtáwú lá mú naman king Capitania General karin king Matuá rang Balé ding Pámintuan karing visíta na ning Presidénti ning Pilipínas. Iti tégúnan dé ri Gubernador Tiburcio Hilario ning San Fernando, ding mikapatad a José ampóng Joaquin Lúna, a di Generales Tomas Mascardo, Venancio Concepcion, Francisco Macabulos, Maximino Hizon, Servillano Aquino, Manuel Tinio, Gregorio del Pilar, ding Coloneles Luciano San Miguel, Manálang ampóng Moráles, at i Teniénte Manuel L. Quezon.